De evolutie van het web. Echt waar?

Het internet gaat gebukt onder een golf van inbreuken op gaten in de beveiliging, waarvan er sommige al sinds het begin bestaan… al veel te lang, trouwens.

Wereldwijd mobiliseren webservers, beheerders en ontwikkelaars zich op een infuus van koffie, grijpen ze naar "Gedroogde RedBull" en proberen ze kunstmatige intelligentie onder controle te krijgen om te kunnen coderen wat ze eerder niet voor elkaar kregen. Dat is pas… evolutie.

Voor elk probleem een framework

Eerlijk is eerlijk: de ontwikkelwereld ontbreekt het niet aan middelen. Voor elk probleem een framework. Voor elk framework de bijbehorende dependencies. Voor elke dependency de nodige updates. En bij elke update een nieuwe kans om te ontdekken dat een oplossing voor het ene probleem er drie nieuwe heeft gecreëerd.

We leven in een geweldige tijd. Al geldt dat niet voor iedereen.

We automatiseren, abstraheren, encapsuleren en containeriseren. We bouwen architecturen die in staat zijn een request te verdelen over meerdere services, meerdere machines en soms meerdere continenten, om er vervolgens achter te komen dat het probleem lag aan een vergeten toegangscontrole of een wachtwoord dat op de verkeerde plek rondslingerde.

Complexiteit is een industrie geworden. De beheersing ervan een specialisme. En het onderhoud een roeping die soms meer aandacht vereist dan slaap.

Kunstmatige intelligentie vervangt het ontwerp niet

Ondertussen leert kunstmatige intelligentie code schrijven in een indrukwekkend tempo. Ze genereert functies, herstelt fouten, stelt architecturen voor en produceert regels code die men voorheen met de hand zou hebben geschreven — soms met heel veel geduld en een paar grondige vloeken, maar wel met een veel beter ontwerp.

Code genereren is niet hetzelfde als een systeem ontwerpen. Een applicatie laten werken betekent niet dat de beveiliging gegarandeerd is. En een kunstmatige intelligentie vragen om een kwetsbaarheid te verhelpen zonder de betreffende architectuur te begrijpen, is soms hetzelfde als de sleutels van een gebouw toevertrouwen aan iemand die toevallig heel goed sloten kan maken.

Dezelfde fouten, generatie op generatie

Het grappigste is uiteindelijk dat we vandaag de dag beschikken over steeds krachtigere middelen om steeds complexere problemen op te lossen, terwijl de meest elementaire fouten tientallen jaren blijven meegaan.

En de actualiteit heeft ons zojuist een kleine demonstratie op ware grootte geboden. Op 21 oktober 2026 bracht PHP patches uit voor twee kritieke kwetsbaarheden in zijn engine, die het mogelijk konden maken om op afstand code uit te voeren zonder authenticatie. Op dezelfde dag publiceerde Node.js zijn eigen beveiligingsupdates ter verhelping van meerdere lekken met een hoge ernstgraad, waaronder enkele die betrekking hadden op de validatie van TLS-certificaten en gegevensverwerking. Dit alles na een jaar dat al vol zat met onverwachte wendingen in de cybersecuritysector.

Twee grote ecosystemen, miljoenen potentieel getroffen projecten, en weer die herinnering dat zelfs het fundament waarop we onze applicaties bouwen permanente waakzaamheid vereist. De moderniteit heeft ons beslist nog veel te leren over de fouten die we nog steeds niet zijn opgehouden te maken.

De basis blijft de basis

De fundamentele principes zijn nochtans allesbehalve revolutionair: het principe van de minste privileges toepassen, software up-to-date houden, in- en uitvoer valideren, toegang beperken en begrijpen wat je uitrolt. De meeste werknemers in de sector worden een fortuin betaald om de basisprincipes van hun vak toe te passen.

Principes die weliswaar minder spectaculair zijn dan een AI-demonstratie. Ze gaan zelden viraal op sociale media en vullen niet veel commerciële of reclamepresentaties. Maar ze hebben de hardnekkige neiging relevant te blijven, zelfs wanneer technologie van gedaante verandert.

Het heeft een zekere ironie om te zien hoe de industrie regelmatig open deuren herontdekt onder nieuwe namen, met nieuwe tools en nieuwe documentatie van honderden pagina's dik. Het ambacht van het web heeft nog steeds zijn charme...

Vooruitgang is niet altijd een revolutie

De geschiedenis van het web is echter niet alleen het verhaal van voortschrijdende technologieën. Het is ook dat van opgebouwde kennis, soms vergeten ervaringen en oplossingen waarvan de waarde niet afhangt van hoe nieuw ze zijn, maar wel van hoe doeltreffend ze werken.

Vooruitgang bestaat er niet noodzakelijk uit om alles wat bestaat te vervangen. Soms dient het om te begrijpen waarom iets werkt, waarom iets mislukt en wat er vanaf het begin anders had moeten worden aangepakt.

Maar deze wijsheid heeft één grote tekortkoming: ze vereist dat je achterom kijkt. En in dit universum dat steeds sneller draait, is tijd niet langer een variabele die we de moeite nemen om te meten; het is een hulpbron geworden die we voortdurend proberen te besparen, zelfs als we daardoor vergeten wat we erdoor hadden kunnen begrijpen.

Het geheugen van het web

In een industrie die voortdurend de volgende revolutie verheerlijkt, kan achterom kijken aanvoelen als tijdverspilling. Dus beginnen we opnieuw, hernoemen we, herschrijven we, heruitvinden we. En uiteindelijk presenteren we soms als een ontdekking wat anderen al heel lang geleden begrepen hadden.

Kortom, daar zit het hem misschien in: de technologie gaat vooruit, maar het geheugen van de sector volgt niet altijd in hetzelfde tempo. Tools veranderen, trends waaien over, specialisten volgen elkaar op. Sommige ideeën verdwijnen in stilte, om jaren later weer op te duiken, strak in het pak gestoken en voorzien van een gloednieuw marketingverhaal.

En toch volstaat het soms om terug te keren naar de basis om een vorm van elegantie terug te vinden die al deze hectiek ons deed vergeten. Maar goed, HTML toont nog altijd gewoon webpagina's en informatie, en met CSS erbij blijft het even mooi als altijd!

Zorg trouwens ook goed voor de meeuwen!